De Nederlandse taal zit vol woorden en regels waar zelfs ervaren schrijvers regelmatig over twijfelen. Schrijf je qua of kwa? Is het opzoek of op zoek? En wanneer gebruik je als en wanneer dan?
Vooral in e-mails, offertes, websites en andere zakelijke teksten kunnen taalfouten onprofessioneel overkomen. Toch zijn veel fouten eenvoudig te voorkomen zodra je de belangrijkste regels kent. Hieronder behandelen we een aantal veelgemaakte taalfouten in de Nederlandse taal en leggen we kort uit wat de juiste vorm is.
Qua of kwa?
Een bekende taalfout is het schrijven van kwa in plaats van qua. Hoewel kwa precies klinkt zoals je het uitspreekt, is alleen qua correct.
Je gebruikt qua wanneer je ongeveer wat betreft of op het gebied van bedoelt.
Bijvoorbeeld:
Goed: Qua prijs zijn beide producten vergelijkbaar.
Fout: Kwa prijs zijn beide producten vergelijkbaar.
Het woord kwa bestaat in deze betekenis dus niet in het Standaardnederlands. Wil je precies weten waar qua vandaan komt en hoe je het gebruikt? Lees dan onze uitgebreide uitleg over qua of kwa.
Sowieso, zowiezo of zoiezo?
Sowieso is zo’n woord waarvan veel mensen weten wat het betekent, maar waarvan de spelling regelmatig misgaat. Varianten als zowiezo en zoiezo zijn niet correct.
Goed: Ik kom sowieso morgen langs.
Fout: Ik kom zowiezo morgen langs.
Fout: Ik kom zoiezo morgen langs.
De juiste spelling is dus altijd sowieso. Op MKB Online Adviseurs lees je ook meer over sowieso of zowiezo.
Op zoek of opzoek?
Ook woorden die je tijdens het spreken als één geheel hoort, worden niet automatisch aan elkaar geschreven. Een goed voorbeeld daarvan is op zoek.
Wanneer je bedoelt dat iemand ergens naar zoekt, schrijf je op zoek los.
Goed: Wij zijn op zoek naar een nieuwe medewerker.
Fout: Wij zijn opzoek naar een nieuwe medewerker.
Vooral in vacatures en zakelijke teksten komt deze fout regelmatig voor. Meer voorbeelden vind je in onze uitleg over opzoek of op zoek.
Te veel of teveel?
Bij te veel en teveel ligt het iets ingewikkelder, omdat beide vormen kunnen voorkomen. Welke vorm correct is, hangt af van de betekenis.
Wanneer je bedoelt dat er meer van iets is dan gewenst, schrijf je te veel meestal als twee woorden.
Goed: Ik heb te veel koffie gedronken.
Teveel kan als zelfstandig naamwoord worden gebruikt:
Goed: Een teveel aan regels maakt het proces ingewikkeld.
In het dagelijkse taalgebruik heb je dus veel vaker te veel nodig dan teveel. We leggen het verschil uitgebreider uit in het artikel teveel of te veel.
Naar aanleiding of na aanleiding?
Een andere fout die je regelmatig tegenkomt in zakelijke e-mails is na aanleiding van. De vaste uitdrukking is echter naar aanleiding van.
Goed: Naar aanleiding van ons telefoongesprek stuur ik je deze offerte.
Fout: Na aanleiding van ons telefoongesprek stuur ik je deze offerte.
Na en naar zijn beide Nederlandse woorden, maar hebben een andere betekenis. In deze uitdrukking hoort altijd naar. Bekijk eventueel ook onze uitleg over na aanleiding of naar aanleiding.
Als of dan?
Het verschil tussen als en dan zorgt eveneens voor veel twijfel. Vooral bij vergelijkingen worden de twee gemakkelijk door elkaar gehaald.
Bij een ongelijkheid gebruik je doorgaans dan:
Goed: Ons bedrijf is groter dan vorig jaar.
Bij een gelijkheid gebruik je als:
Goed: Deze laptop is even snel als mijn vorige laptop.
Een handig geheugensteuntje is daarom: groter dan, maar even groot als. Er bestaan meer situaties waarin de keuze minder vanzelfsprekend is. Die behandelen we in het artikel over als of dan.
Na of naar?
Na en naar lijken sterk op elkaar, maar betekenen iets anders. Na heeft meestal met tijd of volgorde te maken, terwijl naar onder andere een richting aangeeft.
Goed: Na het werk ga ik naar huis.
In één korte zin zie je het verschil direct. Eerst komt het werk en daarna ga je in de richting van huis. Meer voorbeelden vind je bij na of naar.
Dit of dat?
Ook dit en dat worden regelmatig verkeerd gebruikt. De keuze hangt onder andere samen met het woord waarnaar je verwijst.
Bij enkelvoudige het-woorden gebruik je dit of dat:
Dit bedrijf
Dat bedrijf
Bij enkelvoudige de-woorden gebruik je juist deze of die:
Deze onderneming
Die onderneming
Daarnaast speelt afstand een rol: dit en deze worden meestal gebruikt voor iets dat dichterbij is, terwijl dat en die eerder naar iets verder weg verwijzen. We behandelen dit uitgebreider in dit of dat.
Ergeren of irriteren?
Ergeren en irriteren worden vaak op dezelfde manier gebruikt, terwijl de traditionele constructies verschillen.
Je kunt bijvoorbeeld zeggen:
Ik erger me aan zijn gedrag.
Zijn gedrag irriteert mij.
Vooral de constructie ik irriteer me aan wordt veel gebruikt. In verzorgd taalgebruik kun je bij twijfel kiezen voor ik erger me aan of iets irriteert mij. In ons artikel over ergeren of irriteren gaan we verder op het verschil in.
Me of mijn?
In spreektaal hoor je regelmatig zinnen als me auto, me collega of me bedrijf. In geschreven Standaardnederlands is dat niet correct wanneer je bezit wilt aangeven.
Gebruik dan mijn:
Goed: Mijn collega belt je morgen.
Fout: Me collega belt je morgen.
Me is wel correct als onbeklemtoonde vorm van mij:
Goed: Hij heeft me gisteren gebeld.
Het verschil zit dus vooral in de functie van het woord in de zin.
Bij deze of bij dezen?
Tot slot een twijfelgeval dat vooral in zakelijke communicatie voorkomt. Zowel bij deze als bij dezen kom je tegen, maar bij deze is tegenwoordig de gebruikelijke vorm in formuleringen als:
Bij deze stuur ik je de gevraagde documenten.
Overigens kun je dergelijke zinnen vaak nog natuurlijker formuleren: Hierbij stuur ik je de gevraagde documenten.
Wil je meer weten over beide vormen? Bekijk dan onze uitleg over bij deze of bij dezen.
Hoe voorkom je veelgemaakte taalfouten?
Veel Nederlandse taalfouten ontstaan niet doordat iemand de taal slecht beheerst. Vaak klinkt een verkeerde vorm simpelweg logisch of hoor je hem zo vaak dat hij vertrouwd aanvoelt. Kwa, zowiezo en opzoek zijn daar goede voorbeelden van.
Bij twijfel helpt het daarom om niet alleen op je taalgevoel af te gaan. Zoek de spelling of taalregel even op en onthoud vooral de fouten die je zelf regelmatig maakt.
Voor zakelijke communicatie is dat extra belangrijk. Een enkele tikfout kan natuurlijk gebeuren, maar een tekst vol spelling- en grammaticafouten komt al snel minder professioneel over. Met een laatste taalcontrole voordat je een belangrijke e-mail, offerte of webpagina verstuurt, voorkom je de meeste fouten.