Na of naar: wanneer gebruik je na en wanneer naar?
Schrijf je na of naar? Beide woorden zijn correct, maar hebben een andere betekenis. Na heeft meestal met tijd of volgorde te maken. Naar gebruik je onder andere bij een richting, bestemming of wanneer iets ergens op gericht is.
Vergelijk:
Na het eten ga ik naar huis.
Na het eten ga ik naar huis.
In één zin zie je het verschil al: na het eten geeft aan wanneer iets gebeurt en naar huis geeft aan waarheen iemand gaat.
Het verschil tussen na en naar is een van de vele veelgemaakte taalfouten in de Nederlandse taal. De woorden lijken sterk op elkaar, maar hebben een andere functie.
Wanneer gebruik je na?
Na betekent dat iets later komt dan iets anders. Het kan daarbij gaan om tijd, maar ook om een bepaalde volgorde.
Bijvoorbeeld:
Na het eten ga ik sporten.
Na de vergadering sturen we het verslag.
Hij belde mij na het weekend.
Na drie dagen kregen we antwoord.
De letter B komt na de A.
In de eerste vier voorbeelden gaat het om tijd. In het laatste voorbeeld gaat het om een volgorde: B komt achter A.
Je kunt na vaak begrijpen als nadat iets anders is gebeurd.
Na de vergadering = nadat de vergadering is afgelopen.
Na het eten = nadat we hebben gegeten.
Wanneer gebruik je naar?
Naar gebruik je vaak wanneer het gaat om een richting of bestemming.
Bijvoorbeeld:
Ik ga naar huis.
Zij reist naar Spanje.
We rijden naar Amsterdam.
Hij loopt naar buiten.
Je kunt jezelf hierbij de vraag waarheen? stellen.
Waarheen ga je? → naar huis
Waarheen reis je? → naar Spanje
Maar naar wordt niet alleen voor een letterlijke richting gebruikt. Het komt ook voor in allerlei vaste combinaties:
luisteren naar muziek
kijken naar televisie
zoeken naar een oplossing
vragen naar de prijs
verlangen naar vakantie
Er is hier geen sprake van een letterlijke verplaatsing, maar de handeling is wel ergens op gericht.
Na of naar: de regel in één overzicht
| Betekenis | Na of naar? | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Later in de tijd | na | Na het eten |
| Volgorde | na | B komt na A |
| Richting | naar | Naar links |
| Bestemming | naar | Naar huis |
| Ergens op gericht | naar | Kijken naar |
| Vaste combinatie | verschilt | Naar aanleiding van |
De eenvoudige hoofdregel blijft dus:
Na = later / erna
Naar = richting / ergens op gericht
Maar bij vaste uitdrukkingen moet je vooral weten welke vorm bij de uitdrukking hoort.
Na huis of naar huis?
De juiste schrijfwijze is:
naar huis
Niet:
na huis
Huis is hier de bestemming. Je gaat ergens naartoe en gebruikt daarom naar.
Bijvoorbeeld:
Ik ga vanavond vroeg naar huis.
Wanneer ga je naar huis?
Na het werk rijdt hij meteen naar huis.
In de laatste zin komen beide woorden voor. Na het werk heeft betrekking op tijd en naar huis op de bestemming.
Na school of naar school?
Hier kunnen na school en naar school allebei correct zijn, maar ze betekenen iets anders.
Ik ga na school voetballen.
Dit betekent: ik ga voetballen nadat school is afgelopen.
Ik ga naar school.
Dit betekent: school is mijn bestemming.
Hetzelfde verschil zie je bij:
na het werk = nadat het werk is afgelopen
naar het werk = richting je werk
En:
na de winkel = in een volgorde nadat de winkel aan bod is gekomen
naar de winkel = de winkel is je bestemming
De betekenis van de zin bepaalt dus welke vorm je nodig hebt.
Na aanleiding of naar aanleiding?
Een bekende fout is:
na aanleiding van
De juiste uitdrukking is:
naar aanleiding van
Bijvoorbeeld:
Naar aanleiding van uw e-mail neem ik contact met u op.
Naar aanleiding van ons gesprek hebben we het voorstel aangepast.
Naar aanleiding van betekent zoiets als als gevolg van, vanwege of op grond van iets wat eerder is gebeurd of gezegd.
Hoewel een aanleiding vaak iets is wat eerder heeft plaatsgevonden, schrijf je dus niet na aanleiding van.
Meer hierover lees je in ons uitgebreide artikel over na aanleiding van of naar aanleiding van.
Na afloop of naar afloop?
Je schrijft:
na afloop
Bijvoorbeeld:
Na afloop drinken we nog iets.
U ontvangt na afloop een bevestiging.
Na afloop betekent dat iets gebeurt nadat iets anders is afgelopen. Het gaat om tijd en daarom gebruik je na.
Naar afloop is in deze betekenis niet correct.
Na verloop van tijd of naar verloop van tijd?
De correcte uitdrukking is:
na verloop van tijd
Bijvoorbeeld:
Na verloop van tijd werd het steeds makkelijker.
De uitdrukking betekent dat iets gebeurt nadat enige tijd is verstreken. Omdat het om tijd gaat, gebruik je na.
Op zoek na of op zoek naar?
Je schrijft:
op zoek naar
Bijvoorbeeld:
Ik ben op zoek naar een nieuwe baan.
We zijn op zoek naar een oplossing.
Op zoek naar is een vaste combinatie. Op zoek na is niet correct.
Hetzelfde zie je bij het werkwoord zoeken:
zoeken naar informatie
zoeken naar een woning
zoeken naar een antwoord
Luisteren na of luisteren naar?
De juiste combinatie is:
luisteren naar
Bijvoorbeeld:
Ik luister naar muziek.
Zij luistert naar haar collega.
Je luistert niet na iemand, maar naar iemand of iets.
Andere veelvoorkomende combinaties zijn:
kijken naar
vragen naar
zoeken naar
verlangen naar
verwijzen naar
Van … naar of van … na?
Bij een beweging of ontwikkeling tussen twee punten gebruik je van … naar.
Bijvoorbeeld:
van Amsterdam naar Rotterdam
van links naar rechts
van klein naar groot
van beginner naar expert
Ook wanneer er geen fysieke reis plaatsvindt, gebruik je naar. Er is namelijk sprake van een ontwikkeling of richting.
Een dag na of een dag naar?
Bij tijd gebruik je na:
een dag na de vergadering
twee weken na de operatie
een jaar na de verhuizing
Je geeft aan hoeveel tijd er tussen twee gebeurtenissen zit.
Vergelijk dat met:
een dagje naar Amsterdam
Hier is Amsterdam de bestemming en gebruik je dus naar.
Na mij of naar mij?
Ook na mij en naar mij kunnen allebei correct zijn. De betekenis verschilt.
Jij bent na mij aan de beurt.
Hier gaat het om volgorde.
Hij kijkt naar mij.
Hier is de handeling op mij gericht.
Nog een voorbeeld:
Wie komt na mij?
Wie luistert naar mij?
Je kunt dus niet alleen op het woord erachter afgaan. Je moet kijken naar de betekenis van de volledige zin.
Veelgemaakte fouten met na en naar
Vooral in geschreven taal worden na en naar regelmatig verwisseld.
Fout: Ik ga na huis.
Goed: Ik ga naar huis.
Fout: Na aanleiding van uw bericht.
Goed: Naar aanleiding van uw bericht.
Fout: Ik luister na muziek.
Goed: Ik luister naar muziek.
Fout: Naar afloop krijg je een bevestiging.
Goed: Na afloop krijg je een bevestiging.
Fout: Naar het eten gaan we wandelen.
Goed: Na het eten gaan we wandelen.
De betekenis maakt meestal snel duidelijk welke vorm nodig is.
Hoe weet je of je na of naar moet gebruiken?
Twijfel je? Stel jezelf dan eerst de vraag of het om tijd of volgorde gaat.
Is dat het geval? Dan gebruik je meestal na:
na het eten
na drie uur
na afloop
na mij
Gaat het om een richting, bestemming of iets waarop een handeling is gericht? Dan gebruik je meestal naar:
naar huis
naar buiten
kijken naar
luisteren naar
Bij vaste uitdrukkingen is het verstandig de combinatie als geheel te onthouden:
naar aanleiding van
op zoek naar
na afloop
na verloop van tijd
Veelgestelde vragen over na of naar
Is het na of naar huis?
Je schrijft naar huis. Huis is de bestemming: je gaat ergens naartoe.
Is het na of naar school?
Beide kunnen correct zijn. Na school betekent nadat school is afgelopen. Naar school betekent dat je richting school gaat.
Is het na of naar het werk?
Ook beide zijn mogelijk. Na het werk ga ik sporten gaat over tijd. Ik ga naar het werk gaat over een bestemming.
Is het na aanleiding of naar aanleiding?
Je schrijft naar aanleiding van. Na aanleiding van is niet correct.
Is het na afloop of naar afloop?
Je schrijft na afloop, omdat je bedoelt dat iets gebeurt nadat iets anders is afgelopen.
Is het op zoek na of naar?
De correcte uitdrukking is op zoek naar. Bijvoorbeeld: Ik ben op zoek naar een nieuwe baan.
Is het luisteren na of naar?
Je schrijft luisteren naar: Ik luister naar muziek.
Is het na mij of naar mij?
Beide kunnen correct zijn. Na mij heeft betrekking op tijd of volgorde: Jij bent na mij aan de beurt. Naar mij gebruik je wanneer iets op jou gericht is: Hij kijkt naar mij.
Na of naar? Zo onthoud je het
Het belangrijkste verschil tussen na en naar zit in de betekenis.
Na gebruik je bij tijd of volgorde:
na het eten
na drie dagen
na afloop
na mij
Naar gebruik je bij richting, een bestemming of iets waarop een handeling is gericht:
naar huis
naar Amsterdam
kijken naar
luisteren naar
Een handig ezelsbruggetje is: kan je ‘erna’ of ‘later’ bedoelen, dan is het vaak na. Kan je ‘naartoe’ bedoelen, dan is het vaak naar.
Let daarnaast op vaste combinaties zoals naar aanleiding van, op zoek naar, na afloop en na verloop van tijd. Daarmee dek je eigenlijk ook precies de situaties af waarin na en naar in de praktijk het vaakst verkeerd worden gebruikt.
Ook bij andere korte woorden kan de betekenis van de zin bepalen welke vorm je nodig hebt. Zo leggen we bijvoorbeeld uit wanneer je als of dan gebruikt.