Is het de enige mogelijkheid of de enigste mogelijkheid? Beide vormen komen regelmatig voorbij in de Nederlandse taal. Toch betekenen enige en enigste niet automatisch hetzelfde. In de meeste zinnen waarin mensen enigste gebruiken, is enige de juiste keuze.
We leggen uit hoe het zit en wanneer enigste eventueel wel gebruikt kan worden.
Enige of enigste?
Wanneer je bedoelt dat er maar één persoon, mogelijkheid of exemplaar is, gebruik je enige.
Bijvoorbeeld:
Goed: Dit is de enige oplossing.
Fout: Dit is de enigste oplossing.
Ook in zinnen als zij is de enige die het weet en dat was mijn enige kans gebruik je dus enige.
Dat komt doordat enig hier al betekent dat iets uniek of alleenstaand is. Een overtreffende trap is dan niet nodig.
Is enigste een woord?
Ja, enigste bestaat wel degelijk, maar niet simpelweg als overtreffende trap van enig in de betekenis van enige.
Enig kan namelijk ook betekenen dat iets leuk, prettig of aantrekkelijk is. Denk aan een uitspraak als: Wat een enig huisje!
In die betekenis kun je in informeel taalgebruik een vergrotende of overtreffende trap tegenkomen, zoals eniger en enigst. Je zou dan bijvoorbeeld kunnen zeggen dat iemand het enigste kind van de klas is wanneer je bedoelt dat diegene het allerleukst is.
Dat gebruik is echter vrij ongewoon. In vrijwel alle alledaagse gevallen waarin iemand twijfelt tussen enige of enigste, is enige bedoeld.
Waarom zeggen zoveel mensen enigste?
Waarschijnlijk ontstaat de verwarring doordat we in het Nederlands vaak een overtreffende trap gebruiken om iets absoluuts aan te geven. Je hebt bijvoorbeeld groot – groter – grootst en snel – sneller – snelst.
Daardoor kan enigste logisch klinken. Maar als enig betekent dat er maar één van iets is, kun je daar eigenlijk geen sterkere vorm van maken. Iets kan niet méér de enige zijn dan iets anders.
Vergelijk het met:
Goed: Hij is de enige kandidaat.
Onjuist: Hij is de enigste kandidaat.
Er is maar één kandidaat, dus enige zegt al precies wat nodig is.
De enige of het enige?
Naast enige en enigste ontstaat soms twijfel over de enige en het enige. Welke vorm je gebruikt, hangt af van het zelfstandig naamwoord.
Bij een de-woord gebruik je bijvoorbeeld:
De enige mogelijkheid
De enige persoon
De enige winkel
Bij een het-woord krijg je:
Het enige probleem
Het enige antwoord
Het enige bedrijf
Laat je het zelfstandig naamwoord weg, dan hangt de vorm nog steeds af van datgene waarnaar je verwijst.
Enige kan ook ‘een paar’ betekenen
Om het iets verwarrender te maken, heeft enige nog een andere betekenis. Het kan namelijk ook een aantal of een paar betekenen.
Bijvoorbeeld:
Er zijn enige verschillen tussen beide voorstellen.
Hier betekent enige dus juist niet dat er maar één verschil is. Er zijn meerdere verschillen.
Meestal maakt de context duidelijk welke betekenis wordt bedoeld.
Voorbeelden van enige en enigste
Een paar voorbeelden maken het verschil duidelijk:
- Zij is de enige die vandaag op kantoor is.
- Dit is het enige exemplaar dat we nog hebben.
- Hij was mijn enige contactpersoon bij het bedrijf.
- Dat is de enige reden waarom ik ben gegaan.
In al deze gevallen zou enigste onjuist zijn wanneer je bedoelt dat er maar één is.
Twijfel je vaker over woorden die bijna hetzelfde klinken? Bekijk dan ook het overzicht met veelgemaakte taalfouten in de Nederlandse taal. Daar behandelen we meerdere woorden en uitdrukkingen die regelmatig verkeerd worden geschreven.
Enige of enigste? Meestal is enige correct
Wil je aangeven dat iemand of iets de enige is, dan schrijf je enige en niet enigste. Een zin als dit is de enigste mogelijkheid wordt dus dit is de enige mogelijkheid.
Enigste kan voorkomen wanneer enig wordt gebruikt in de betekenis van leuk of aardig, maar dat gebruik is veel zeldzamer. Voor de vraag waar de meeste mensen mee zitten, is het antwoord daarom eenvoudig: de enige is correct.