Afbeelding: Mikael Seegen via Unsplash
In bijna elk bedrijf hangt er wel een. Een geprint A4’tje achter een plastic hoesje met de tekst ‘Leveringen graag via de achteringang’ of ‘Deur dicht houden i.v.m. koelcel’. Na een paar maanden is het vergeeld, de plakband laat los en niemand kijkt er nog naar. Toch zegt zo’n briefje iets belangrijks: er is een regel of instructie die je niet elke dag mondeling wilt herhalen. De vraag is hoe je die zo vastlegt dat medewerkers, bezoekers en leveranciers hem wel oppikken.
Eerst kijken of er al een standaard bestaat
Voordat je zelf iets bedenkt, is het slim om na te gaan of er al een algemeen bekend symbool voor je boodschap is. Voor veiligheid is dat vaak het geval. De internationale norm ISO 7010 beschrijft pictogrammen voor onder meer brandblusmiddelen, nooduitgangen, geboden, verboden en waarschuwingen. Het Arbobesluit verplicht werkgevers om veiligheidssignalering aan te brengen als de risico’s op de werkvloer daarom vragen. Gaat het om zo’n situatie, gebruik dan het standaardpictogram. Iedereen herkent het, ook iemand die de taal niet spreekt, en je voorkomt discussie over wat er bedoeld wordt.
Een standaardpictogram dekt alleen niet altijd de hele lading. ‘Gehoorbescherming verplicht’ is helder, maar ‘Gehoorbescherming verplicht vanaf deze lijn’ of ‘Alleen toegang onder begeleiding’ vraagt om extra tekst. Daar wordt maatwerk interessant.
Wanneer maatwerk de moeite waard is
Maatwerk loont vooral als een instructie specifiek is voor jouw bedrijf en vaker terugkomt. Denk aan een magazijn met een vaste looproute voor bezoekers, een werkplaats waar alleen bevoegde medewerkers een bepaalde machine mogen bedienen, of een praktijk waar patiënten zich eerst bij een balie moeten melden. Wil je een bordje laten maken, begin dan met de vraag wat de lezer op dat moment moet doen. Niet wat je wilt vertellen, maar welke handeling je verwacht. Die handeling is je boodschap.
Kleuren hebben een vaste betekenis
Mensen lezen een bord eerst op kleur en vorm, pas daarna op tekst. Maak daar gebruik van. Geel met zwart staat voor een waarschuwing, rood met wit voor een verbod en blauw met wit voor een gebod. Groen met wit wordt gebruikt voor veilige situaties, zoals vluchtroutes en EHBO. Een bord met de tekst ‘Verboden toegang’ in vrolijk groen zendt dus een tegenstrijdig signaal uit. Heb je een boodschap die niets met veiligheid te maken heeft, zoals een routeaanwijzing of een openingstijd, kies dan voor een neutrale kleurstelling, zodat je de signaalkleuren niet uitholt.
Tekst: kort, actief en leesbaar
De meest gemaakte fout bij eigen borden is te veel tekst. Een bord is geen e-mail. Houd het bij een paar woorden en schrijf in de gebiedende wijs: ‘Meld u bij de receptie’ in plaats van ‘Bezoekers worden verzocht zich te melden bij de receptie’. Gebruik een rustig, schreefloos lettertype en voldoende contrast tussen tekst en achtergrond. Kijk ook naar de afstand waarop het bord gelezen moet worden. Een bordje op een deur kan klein zijn, een bord dat je vanaf de parkeerplaats moet kunnen lezen niet.
Materiaal maakt ook verschil. Kunststof is prima voor binnen, maar wie buiten een bord ophangt, heeft meer aan aluminium of een ander weerbestendig plaatmateriaal dat niet kromtrekt of verkleurt in de zon. Hang borden op ooghoogte en op de plek waar de beslissing valt, dus naast de deur waar het om gaat en niet drie meter verderop.
Parkeren en verkeer op eigen terrein
Een aparte categorie zijn borden voor verkeer op je eigen terrein. Gereserveerde plaatsen voor bezoekers, een laadplek die vrij moet blijven of een parkeerplaats voor een specifiek kenteken: daarvoor gebruiken veel bedrijven een verkeersbord op maat in de vertrouwde kleuren van het verkeer, met een eigen tekst eronder of erin. Weet wel dat zo’n bord op afgesloten eigen terrein een huisregel is. Langs de openbare weg is het plaatsen van verkeersborden voorbehouden aan de wegbeheerder, die voor een gebod of verbod eerst een verkeersbesluit moet nemen. Een zelf geplaatst bord langs de straat heeft daar geen juridische waarde.
Een klein budget, een merkbaar verschil
Een goed bord kost weinig vergeleken met de tijd die opgaat aan steeds dezelfde vragen beantwoorden, verkeerd afgeleverde pakketten of een bezoeker die onbedoeld een werkzone in loopt. Loop één keer met frisse blik door je pand en over je terrein, verzamel alle briefjes en geïmproviseerde aanwijzingen, en bepaal per stuk of een standaardpictogram volstaat of dat maatwerk beter werkt. Vaak blijkt dan dat een handvol duidelijke borden meer oplevert dan een muur vol tekst.